دکتر فرشید عبدی

یادداشت هفتگی شماره 32

بایاد و نام خدا

 و سلام

1-    سمینار کاربرد مهندسی صنایع  دربهداشت و درمان در فرهنگستان علوم

2-    پیگیری دوره دکتری

1-    به دعوت فرهنگستان علوم(شاخه مهندسی  و گروه مهندسی صنایع) در سمینار کاربرد مهندسی صنایع در بهداشت  و درمان شرکت کردم. در این سمینار دکتر عارف (رییس گروه علوم مهندسی فرهنگستان  )، دکتر مدرس یزدی ( رییس شاخه مهندسی صنایع فرهنگستان)، دکتر توکلی مقدم و دکتر عشقی (اعضای گروه مهندسی صنایع فرهنگستان) و تعدادی از استادان برجسته رشته های متنوع مهندسی دانشگاه شریف و تعدادی از اعضای فرهنگستان علوم پزشکی شرکت داشتند.مراسم با خیر مقدم دکتر عارف آغاز شد و پس از آن دکتر سپهری( دانشیار محترم دانشگاه تربیت مدرس و رییس کمیته مهندسی صنایع وزارت علوم) آغاز شد. ایشان به توسعه استفاده از تحقیق در عملیات در بهداشت و درمان اشاره کردند به خصوص در انجمنهای نظیر INFORMSو IIE و تاسیس شاخه ها، انجمن ها، مجلات(Journal of health care management Science وOR in healthcare  و Medical DM & health systems) و کنفرانسهای متنوع در زمینه ایجاد بهبود در سیستم های سلامت به کمک روشهای کمی. ایجاد مقاطع ارشد مهندسی سیستم های سلامت در دانشگاههای نظیر Georgiatech و USC  و جان هاپکینز، یکی دیگر از نشانه های رشد کاربردهای حوزه سلامت است. ایشان همچنین اشاره کردند که درصدهای کوچک بهبود در فعالیتهای بیمارستانی هم مطلوب است چون منجر به نجات جان انسانها می شود.

ایشان همچنین اشاره کردند ارکان هر حکومتی ، امنیت و سلامت و تعلیم و تربیت است و از بعد اقتصادی، اقتصاد سلامت از مجموع اقتصاد دفاع و نفت  بزرگتر است و سالانه نزدیک به 10% GDP، یعنی رقمی نزدیک به 45 هزار میلیارد تومان صرف هزینه های درمانی می شود.

در ادامه، دکتر به سپهری به تلاش و تجربه 5 ساله شان در بیمارستان هاشمی نژاد پرداختند  و به تمرکزشان و گروه تحقیقاتی شان بر موضوع قلب و عروق پرداختند. کاهش 4/23 درصد عمر مردم کشور در اثر بیماریهای قلبی، دلیل این امر اعلام شد. ایشان همچنین به وجود 162 مرکز رگ نگاری و رگ گشایی(آنژیوگرافی) اشاره کردند. از سوی دیگر تعدادی از پروژه های مشترک نظیر پیش بینی شاخص های بقا در ICU به کمک داده کاوی و...به عنوان نمونه های موفق پیوند مهندسی صنایع و حوزه درمان نام برده شدند. در پایان ایشان به ضرورت حوصله و ادامه تعامل اشاره کردند و آن شرط اساسی توسعه کاربردها شمردند.

سخنران بعدی، دکتر پژمان شادپور- متخصص و جراح اورولوژی بودند. ایشان در خصوص انتظار جراحان از مهندسین صنایع و سیستم صحبت کردند. ایشان درایت، حوصله و خطر پذیری را خصوصیات جراحان شمردند و گفتند از از مهندسان صنایع انتظار می رود به توسعه ی سیستم های پشتیبان تصمیم بپردازند و بهبود در مدیریت سیستم(ERP, BPR, Patient IS) بوجود آورند. دکتر شاپور خاطر نشان کردند در پزشکی استثنا قاعده است(CUSTOMIZATION)  و تغییر برنامه ها و جداول زمانبندی جراحی، بسیار محتمل است و کار جراحان و رزیدنتها(که باید در حین کار برای امتحان برد، 5000صفحه بخوانند تا آماده شوند----> قابل توجه دانشجویان مهندسی که دم از سختی دروس می زنند!). مسائلی نظیر زمانبندی عملهای جراحی، کاهش اتلافها به کمک پردازش تصاویر و پردازشهای صوتی و داده کاوی و طراحی سیستم خبره از شرح حال بیمار از جمله حوزه های مورد مطالعه شمردند و به نمونه هایی نظیر استفاده از داده کاوی  و سیستم خبره در انتخاب نوع درمان سنگ کلیه و شناسایی عواملی نظیر اثر سن بیمار و نتیجه درمان قبلی  در انتخاب نوع درمان جدید به عنوان دستاورد اشاره کردند.

سخنران بعد مهندس جراحی از مرکز سرمایه گزاری درمانی محب بود. ایشان به طراحی مدل سرمایه گزاری اشاره کردند و نمونهای موفقی در کشور را برشمردند. مهندس جراحی به حوزه بهداشت و درمان را حوزه ی " بیمار هزینه" بر شمردند و بیمارستانها را به دلیل فعالیت بی وقفه مرکز بزرگ هزینه بر شمردند. همچنین اشاره کردند در آینده به جای خودرو و ماشین آلات، ، بهداشت و درمان ، موتور محرک اقتصاد خواهد بود.

در ادامه به آماری توسط ایشان اشاره شد: از جمله 7% مردم به دلیل هزینهای درمان به زیر خط فقر می روند  و این که در کشورهای پیشرفته 18% هزینه های درمان توسط مردم و در جهان سوم55% تا 70% این هزینه ها به مردم تحمیل  می شود  و این که مهم ترین وعده انتخاباتی، رسیدگی به حوزه سلامت در هر کشوری است. در پایان ایشان مدلی برای سرمایه گزاری ارئه کردند.آخرین سخنران هم دکتر کامل شادپور (پدر شبکه های بهداشت کشور و منتخب سازمان ملل و بهداشت جهانی) بود که دلیل وضع نامناسب جسمانی به صورت ضبط شده سخنرانی کردند و واقعاً این که با همت و خستگی ناپذیری در بدترین سالها توانسته بودند در تمام کشور این شبکه را بوجود آورند تحسین برانگیز بود. در ادامه برخی از حاضران به بیان نظرات خود و و مسائلی نظیر نقش بیمه / کاربرد موبایل در سیستم های سلامت و...پرداختند. در پایان از سخنرانان تقدیر شد.

فکر می کنم تعریف درس اختیاری مهندسی سلامت در مقطع کارشناسی، تاسیس رشته در مقطع ارشد، تعریف پایان نامه های کاربردی و باز شدن درهای مراکز درمانی با تکیه بر الگوی بیمارستان هاشمی نژاد به روی متخصصان صنایع مفید باشد. و این که از داده کاوی آمار، تحقیق در عملیات، مفاهیم خدماتی، سیستم های اطلاعاتی می توان به خوبی در حوزه سلامت استفاده کرد و صد البته باید بخواهیم و وقف این کار شویم، 5 سال طول کشیده تا یک نمونه بومی از همکاری ایجاد شود. اما حوزه های دیگر و به خصوص محیط زیست چه می شود؟!! ایا ورود به این حوزه ها مفید نیست؟ چه باید کرد؟

2-    مکان گروه دکتری و برخی فعالیتهای مرتبط با برنامه ریزی این دوره تعیین شدند.