دکتر فرشید عبدی

به نام خدا

4 سال با دانشکده ی مهندسی صنایع: فراز و نشیب های یک ایده

تاسیس دانشکده به 4 سال پیش باز نمی گردد، باید سالها به عقب رفت تا متوجه شد بذر این نهال چگونه در زمین نهاده شده است. تاسیس واحد تهران جنوب با هدف توسعه ی رشته های فنی و مهندسی در سال 1364 و تبدیل کاردانهای فنی دارای مهارت به مهندسین طراح و پس از آن در سالهای 66 گرفتن دانشجویان خانه کارگر که همگی در صنعت مشغول به کار بودند  و تغییر رشته ی آنها از سیمی به مهندسی صنایع و پس از آن در سال 67، ورود اولین دانشجویان رسمی مهندسی صنایع در سه نظام تمام وقت، نیمه وقت و تکدرس شالوده ی رشته ی مهندسی صنایع را پدید آورد. اولین دوره ارشد هم از سال 68 شروع به کار کرد.

تا سال 71 ، به طور متوسط 100 نفر هر سال پذیرفته می شدند و رشته صنایع تنها گرایش تحلیل سیستم ها را پذیرش می کرد. اما از سال 71، تعداد گرایشها به سه گرایش افزایش پیدا کرد و برای سالها، بیشترین تعداد مهندسین صنایع کشور از تهران جنوب فارغ التحصیل شدند.

استادان تا سال 70 بیشتر به صورت مدعو از دانشگاه علم و صنعت و تعدادی هم از شریف و تربیت مدرس می آمدند. استادانی نظیر زنده یاد دکتر آریانژاد، دکتر سید حسینی، دکتر فرهاد قاسمی و.... اما از سال 70 ، تعدادی از استادان جوان جانشین آنها شدند، مهندس جاوید، دکتر ماکویی، دکتر رییسی، دکتر سعدی نژاد، اولین اعضای هیات علمی تمام وقت تهران جنوب بودند.

در سالهای 72 و 73، دانشگاه جهت تامین هیات علمی و نیروی انسانی، از قبولیهای کارشناسی ارشد، تعداد زیادی بورسیه پذیرفت. بورسیه ها هم باید کار می کردند و هم درس می خواندند و پس از خاتمه تحصیل عضو هیات علمی می شدند. از این تعداد جمعی هم مهندس صنایع بودند. من، مهندس مهمانپذیر، دکتر شجاعی، دکتر غضنفری، دکتر پاک گوهر، مهندس نمکین از این گروه بودند. از این جمع من ودکتر شجاعی، در گروه مهندسی صنایع آن روز ها مشغول به کار شدیم و اولین کارشناسان و کارکنان رسمی گروه بودیم. شروع کار ما، با حضور آقای دکتر ماکویی این روزها و مهندس ماکویی سالها قبل همراه شد که ترکیبی بودند ازاخلاق و علم و علاقمندی به کار، بخشی از پیشرفت اولیه و کیفیت رشته صنایع مرهون تلاش ایشان است.

نام اولین مدیرگروه را به یاد نمی آورم، اما پس از او مهندس جاوید وارد گروه صنایع شد و سرو سامانی به گروه داد. سپس، دکتر باباخانی و دکتر سید حسینی مدیر گروه بودند. پس از آنها همانطور که اشاره کردم، دکتر ماکویی عهده دار این مسئولیت شد. پس از ایشان مهندس جاوید مجدداً آمدند و با تغییر رییس دانشگاه، مهندس ریاحی که از واحد اراک منتقل شده بودند، رییس گروه شدند و تا سالها عهده دار مدیریت بودند. پس از آن صنایع سه گروه شد و بورسیه ها و سایر همکاران دانشکده، عهده دار مسئولیت بودند. مهندس مهمانپذیر، وخشوری، بیدهندی، پاک گوهر، امین و من در سالهای قبل از تدریس در سالهای متفاوت مدیر گروه بودند.

در همین حین برای سالها درکارشناسی ارشد، مرحوم دکتر آریانژاد، مدیرگروه صنایع- صنایع  و مرحوم دکتر محمد زاده و آقای دکتر سهراب خلیلی و مرحوم شاه علیزاده، عهده دار گروه سیستم و بهره وری بودند. باید بگویم که دومقطع کارشناسی و ارشد کاملاً از هم منفک بودند و تا یکی دوسال قبل از تاسیس تقریباً ارتباطی با هم نداشتند.

در ابتدا، همه ی کلاسها در مراکز اجاره ای و آموزش و پرورش برگزار می شدند. مراکز اداری دانشگاه در سالهای مختلف، در خیابان مولوی، توانیر و میدان انقلاب قرار داشت. سپس، اولین ساختمان اصلی، یعنی همین ساختمان فعلی دانشکده (مهینیه) ساخته شد و پس از آن وارد مجتمع شهید کلانتری(آهنگ) یعنی دانشکده فنی فعلی شدیم، که تا سال 88 همه چیز در آن مستقر بود.

این سالها، همین که کلاسی برگزار شود و امکانات حداقلی باشد برای همه کافی بود، رقبا، کمرنگ بودند و تعداد دانشجوی متقاضی زیاد، استاد کم و استاد دارای مدرک دکترا کمیاب.....

کل گروه صنایع (سیستم اداری) هم یا یک ا تاق بود یا 3 اتاق و تعداد کمی کارمند و متصدی و کارشناس که هم اکنون بخشی از دانشکده صنایع هستند(خانم رضوی پور، آل حسینی، صیاد...)

امکانات هم بسیار محدود، سایت که برای همه ی رشته ها مشترک بود و کارگاههای ضعیف و مشترک و هزار و یک درد سر برای استفاده از ویدئو پروژکتور ......، کتابخانه تخصصی هم که نبود..... یک انجمن علمی فعال.....استادان محدود

تعدادی از بورسیه ها در این سالها- من جمله من، دکتر شجاعی و....- وارد دوره دکتری شدیم. با خاتمه تحصیلات مجدداً به دانشکده برگشتیم، سال 86، با انتخابات تصدی مدیریت گروه تحلیل سیستم، به من سپرده شد. مهندس پاک گوهر و دکتر نوجوان هم مسئول سایر گروهها بودند.

در این سالها، دانشگاههای دولتی و آزاد به شدت پیشرفت کرده بودندو ما عقب بودیم. با همکاری مهندس مهمانپذیر(مسئول وقت جذب هیات علمی)، مهندس جاوید(مدیر کل آموزش) و دکتر رییسی(معاون وقت پژوهشی) و علیرغم مخالفت برخی از مدیران گروهها و اعضای هیات علمی، بورسیه های دکتری جدیدی به دانشکده اضافه شدند. دکتر قضاوتی، دکتر سلیمانی، دکترحافظ الکتب، دکتر پیروزفر از این جمع هستند. امکانات گروه ها، کمی بهبود یافت. درخواست گرایش ارشد مهندسی سیستم های اقتصادی اجتماعی هم در همان سالها ارسال شد.

بهبود نسبی وضعیت و داشتن شرایط لازم، ایده و بارقه ی امید تشکیل یک دانشکده ی تخصصی منحصر به فرد و متمرکز را شکل داد. طرح توجیهی توسط من و با راهنمایی و همکاری جمعی از همکاران و مسئولین (بیشتر از همه مهندس مهمانپذیر، دکتر رییسی و مهندس جاوید) تهیه و تصویب شد. قرار شد این دانشکده، چشم انداز قطب علمی مهندسی صنایع شدن را مد نظر قرار دهد. بازرسیهای متعدد انجام شد و با مساعی رییس وقت واحد(جناب آقای دکتر اسفندیار) سرانجام در تابستان 88 مجوز صادر شد تا پس از 20 سال از تشکیل گروه صنایع، 40 سال پس از تاسیس رشته مهندسی صنایع در ایران و در صدمین سال تاسیس آن در جهان، اولین دانشکده تخصصی مهندسی صنایع در سطح دانشگاههای آزاد اسلامی تشکیل شود.

مکان دانشکده، در ابتدا قراربود در ساختمان مرکز 8(خ دهکده) باشد که ظرفی آن پاسخگو نبود، مرکز شکوه مقصد بعدی بود که آن هم مشکلات زیادی داشت. با لطف خداوند، مرکز مهینیه در اختیار دانشکده قرار گرفت که البته این مرکز هم مشکلاتی داشت اما پاسخگوی حداقل ها بود. پس از تاسیس فشارها برای خروج از دانشکده ی فنی شدت گرفت و فشار منجر به خروج و تشکیل کامل دانشکده در پاییر 88 شد. روزهایی سخت و تلخ به دلیل مقاومت در برابر تغییر، کمبود امکانات، نا هماهنگی ها و....که منجر به نارضایتهایی زیادی شده بود.

اما بذر دانشکده، نهالی شده بود که نیازمند توجه و حمایت و همراهی همکاری بود. سال 89 نقطه عطفی بود. امکانات بهتر شد، مدیریت دانشکده به صورت تمام وقت مستقر شد. به استادان و دانشجویان تا حد مورد قبولی بها داده شد و از این سال به بعد دانشکده از مرجله تاسیس وارد مرحله رسمیت شد از سال 90 رشد و توسعه آغاز شده، توسعه تحصیلات تکمیلی(افزایش پذیرش و تعداد رشته ها و تصویب دوره دکتری و تقویت کیفی و کمی اعضای هیات علمی) یکی از مهمترین دستاوردهای این مرحله است. رشد، تثبیت و توجه به رضایت دانشجو، استاد و کارمند و کیفیت تحصیلی از معیارهای اصلی ارزیابی حرکت ما در دانشکده است ....و این ایده و چشم انداز به بالندگی همه (دانشجو، استاد،، کارمند دانش آموخته) وابسته و پیوسته است. گفتنی و ناگفتنی در این زمینه بسیار است.....به امید سالهایی پر ثمر تر